Czym pielęgnować piercing? Praktyczne porady i wskazówki
Nie wiesz, czym pielęgnować piercing, żeby ładnie się zagoił i nie sprawiał problemów. Z tego artykułu dowiesz się, jak krok po kroku dbać o świeże przekłucie, jak rozpoznać kłopoty i jak mądrze jechać z pielęgnacją na co dzień. Przeczytasz też, jak obchodzić się ze specjalnymi rodzajami modyfikacji, takimi jak tunele czy microdermal.
Co to znaczy prawidłowa pielęgnacja piercingu?
Prawidłowa pielęgnacja piercingu to świadome dbanie o świeże przekłucie jak o ranę, a nie jak o zwykłą ozdobę. Jej celem jest zapobieganie infekcjom, ograniczenie bliznowacenia, utrzymanie komfortu oraz doprowadzenie do pełnego, stabilnego wygojenia kanału przekłucia. Codzienna higiena, taka jak prysznic czy mycie twarzy, to coś innego niż specjalne czynności pielęgnacyjne przy świeżym przekłuciu, które wymagają sterylnych preparatów, odpowiednich ruchów i ścisłego trzymania się zaleceń piercera.
Przy wszystkich wątpliwościach warto podeprzeć się autorytetami – doświadczonym piercerem, rekomendacjami Stowarzyszenia Professional Piercers Poland, materiałami ze szkoleń i wydarzeń branżowych typu Piercing Camp Polska. W samym wstępie dobrze jest podkreślić, że przy każdym niepokojącym objawie lepiej skonsultować się z profesjonalnym piercerem niż działać samodzielnie.
Nieprawidłowa pielęgnacja może prowadzić do przewlekłych zakażeń, migracji biżuterii, powstawania keloidów i trwałych zniekształceń tkanek.
Jak dbać o świeże przekłucie? – instrukcja krok po kroku
Świeże przekłucie to świeża rana, dlatego musisz rozdzielić zwykłą, codzienną higienę od czynności pielęgnacyjnych wykonywanych regularnie przez okres gojenia. Na co dzień dbasz o mycie okolic przekłucia i delikatne osuszanie, a okresowo wykonujesz soaki solne, zmieniasz opatrunek jeśli piercer tak zaleci, zgłaszasz się także na wizyty kontrolne i skrócenie biżuterii.
Po każdym dotknięciu piercingu lub jego oczyszczaniu postępuj według stałego schematu pielęgnacyjnego:
- dokładnie umyj ręce ciepłą wodą i delikatnym mydłem, najlepiej antybakteryjnym i bezzapachowym,
- nasącz sterylny gazik lub microbrush preparatem, takim jak sól fizjologiczna 0,9% albo izotoniczna woda morska w sprayu,
- delikatnie oczyść widoczne części biżuterii i skórę wokół przekłucia, bez mocnego pocierania,
- osusz miejsce jednorazowym ręcznikiem papierowym lub jałowym gazikiem, przykładając go, a nie trąc,
- nie obracaj i nie przesuwaj kolczyka, chyba że konkretnie zaleci to piercer przy danym typie przekłucia,
- zapisuj w notatkach lub rób zdjęcia, jeśli zauważysz zmianę koloru, ilości wydzieliny czy kształtu tkanek,
- w przypadku gęstej ropnej wydzieliny, nasilonego bólu lub gorączki skontaktuj się jak najszybciej z piercerem i lekarzem.
Na czas gojenia najbezpieczniejsza jest biżuteria z implant-grade titanium (np. ASTM F136, tytan G23), niobu lub certyfikowanych stopów biokompatybilnych, a stal 316L stosuj tylko wtedy, gdy rekomenduje ją doświadczony piercer. Tanie, nieprzebadane stopy mogą powodować uczulenia, przewlekłe podrażnienie i przedłużone gojenie, dlatego jakość materiału biżuterii realnie przekłada się na to, czy kanał przekłucia zagoi się stabilnie i bez powikłań.
Najlepiej używać gotowego sterylnego roztworu soli fizjologicznej NaCl 0,9% w sprayu lub płynie, bo ogranicza to ryzyko zanieczyszczeń; domowe roztwory przygotowuj tylko w ostateczności, zawsze ze świeżo przegotowanej wody i soli niejodowanej.
Co robić codziennie przy higienie i oczyszczaniu?
Przy świeżym przekłuciu trzymaj się prostego rytmu: 2–3 delikatne oczyszczania dziennie, bez przesady i bez drapania. Zanim dotkniesz biżuterii, zawsze myj ręce, następnie przemywaj miejsce sterylną solą fizjologiczną lub izotoniczną wodą morską i na końcu bardzo delikatnie osuszaj jednorazowym ręcznikiem papierowym. Nie obracaj kolczyka, nie „łam” strupków na siłę, pilnuj też czystości pościeli i ubrań, które stykają się z piercingiem.
Dobra codzienna rutyna to także pilnowanie otoczenia przekłucia. Zmieniaj poszewkę na poduszkę codziennie, piżamę i ubrania stykające się z przekłutym miejscem jak najczęściej, unikaj spania na stronie z nowym piercingiem i staraj się nie zahaczać biżuterią o swetry, bieliznę czy stanik przy sutkach. Rogal podróżniczy świetnie sprawdza się, żeby odciążyć świeże przekłucie ucha w nocy.
Przy kontakcie z kosmetykami trzymaj się prostych zasad bezpieczeństwa wokół świeżego przekłucia:
- zmywaj makijaż tak, by omijać bezpośrednią okolicę piercingu i po demakijażu dodatkowo przemyj okolice solą fizjologiczną,
- nie nakładaj kremów, olejków, podkładu, filtrów, balsamów ani antyperspirantu bezpośrednio na miejsce przekłucia, jeśli piercer nie zalecił inaczej.
Są też środki, których przy świeżym piercingu absolutnie nie używaj
Jakich preparatów i materiałów używać do przemywania?
W codziennej pielęgnacji najlepiej sprawdzają się preparaty proste i sprawdzone. Podstawą jest sterylna sól fizjologiczna 0,9% w sprayu lub w ampułkach, ewentualnie izotoniczna woda morska. Możesz też sięgnąć po gotowe roztwory do przemywania ran lub specjalne płyny do piercingu, takie jak NeilMed czy UniPiercing Solution, a przy pierwszym myciu skóry wokół przekłucia użyć delikatnego, bezzapachowego mydła antybakteryjnego. Domowe roztwory na bazie przegotowanej wody zostaw tylko na sytuacje awaryjne.
Do bezpiecznego oczyszczania przydadzą się dodatkowe, jednorazowe materiały pomocnicze:
- jednorazowe ręczniki papierowe do osuszania zamiast zwykłego ręcznika materiałowego,
- jałowe gaziki lub patyczki Cleanic ze stożkową końcówką albo microbrushe do precyzyjnego oczyszczania,
- opatrunki z jałowej gazy lub delikatne plastry, jeśli piercer zaleci ich czasowe stosowanie przy przekłuciach narażonych na otarcia.
Czasem przy trudnych sytuacjach można rozważyć zastosowanie chlorheksydyny lub antyseptyku, a przy przekłuciach jamy ustnej – płynów do płukania, takich jak Eludril Care lub Listerine Zero. Używaj jednak wyłącznie preparatów bezalkoholowych, krótko i po konsultacji z piercerem lub stomatologiem, ponieważ zbyt agresywne środki mogą uszkadzać błonę śluzową i zaburzać florę bakteryjną.
Nie usuwaj biżuterii na własną rękę w pierwszych tygodniach gojenia – kanał może się szybko zamknąć, a ewentualna infekcja „zamknięta” pod skórą będzie trudna do leczenia; jeśli biżuteria przeszkadza, skontaktuj się z profesjonalnym piercerem.
Jak długo goi się piercing w zależności od miejsca? – orientacyjne czasy
Podane poniżej czasy gojenia są orientacyjne i zależą od tego, jak pracuje Twój organizm, jaką techniką wykonano przekłucie, jakiej jakości jest biżuteria oraz jak konsekwentnie dbasz o higienę. U jednej osoby kanał w płatku ucha zagoi się w kilka tygodni, a u innej ten sam typ przekłucia będzie wymagał znacznie dłuższej pielęgnacji.
| Miejsce | Orientacyjny czas gojenia | Uwagi |
| Płatki uszu | 6–8 tygodni | Często goją się szybciej przy dobrej higienie i braku urazów mechanicznych |
| Chrząstka ucha | 3–12 miesięcy | Wysoka podatność na komplikacje, większe ryzyko przerostów i infekcji |
| Nos – skrzydełko | 2–4 miesiące | Uwaga na tarcie maseczki, chusteczek i okularów |
| Nos – przegroda | 6–8 miesięcy | Wrażliwe miejsce, częściej reaguje obrzękiem i podrażnieniem |
| Język | 4–6 tygodni | Szybkie gojenie, ale wymaga bardzo dobrej higieny jamy ustnej |
| Wargi i okolica ust | 6–8 tygodni | Narażone na ruch, kontakt z jedzeniem i napojami |
| Pępek | 6–12 miesięcy | Duża zmienność, silny wpływ ubrań, sylwetki i aktywności fizycznej |
| Sutki | 6–12 miesięcy | Zwiększone ryzyko infekcji i podrażnień przez bieliznę i ruch |
| Przekłucia powierzchowne, industrial, dermal anchors | 3–12 miesięcy | Wysoka podatność na migrację i odrzucanie biżuterii |
Gojenie może wydłużać się przy chorobach przewlekłych, paleniu papierosów, stosowaniu leków immunosupresyjnych, anemii oraz przy niewystarczającej higienie. Nawet najlepiej wykonany piercing nie poradzi sobie z ciągłym drażnieniem, brudem i brakiem snu.
Uszy i nos – ile czasu goją się płatki i chrząstka?
Piercing w uchu i nosie to jedne z najczęściej wybieranych ozdób, ale różnice w gojeniu są bardzo wyraźne. Płatek ucha goi się zwykle 6–8 tygodni i przy spokojnej pielęgnacji przebiega to dość łagodnie. Chrząstka ucha, w tym helix, conch czy snug piercing, może goić się od 3 nawet do 12 miesięcy, z większym ryzykiem infekcji, przewlekłego zaczerwienienia oraz przerostów czy keloidów. Podobnie skrzydełko nosa goi się znacznie szybciej niż przekłucie przegrody.
Przy gojeniu uszu i nosa warto kontrolować nie tylko sam kolczyk, ale też wszystko, co może o niego zahaczyć. Telefon przykładany do świeżego helixa, słuchawki nauszne, okulary, maseczki, nieświeża pościel czy włosy zawijające się wokół kolczyka to częste źródła kłopotów, których możesz uniknąć, planując proste zmiany w codziennych nawykach.
Podczas snu i noszenia słuchawek zwróć uwagę na następujące kwestie:
- nie śpij na świeżo przekłutym uchu ani na stronie z przekłuciem nosa, aby nie uciskać biżuterii,
- unikaj słuchawek nausznych i dokanałowych na początku gojenia, przy dłuższej drodze wybieraj słuchanie głośnikowe,
- jeśli musisz używać maseczki, staraj się tak prowadzić gumki, by nie ocierały bezpośrednio o kolczyk.
Pępek, sutki i przekłucia powierzchowne – ile miesięcy trzeba liczyć?
Piercing pępka, sutków i przekłucia powierzchowne to obszary, gdzie trzeba uzbroić się w dużą cierpliwość. Pępek oraz sutki goją się orientacyjnie 6–12 miesięcy, a w tym czasie wszystko, co ociera i uciska, będzie spowalniało proces regeneracji. Przekłucia powierzchowne i industrial często potrzebują od 3 do 12 miesięcy, bo napięcie skóry, ciągły ruch i obciążenie biżuterią sprzyjają migracji oraz odrzucaniu kolczyka.
Te miejsca są też szczególnie wrażliwe na tarcie ubrań, bielizny, plecaków czy pasków, a przy sutkach dochodzi jeszcze wpływ antyperspirantów i treningów angażujących klatkę piersiową. Dlatego w przypadku tych przekłuć warto zainwestować w wygodne, gładkie ubrania i bardziej przemyślany dobór biżuterii na czas gojenia.
W przypadku pępka, sutków i przekłuć powierzchownych najczęściej wydłużają gojenie takie czynniki:
- ciasne ubrania i bielizna ocierająca lub uciskająca biżuterię przez cały dzień,
- większa masa ciała, fałdy skórne i pot gromadzący się wokół przekłucia,
- sporty kontaktowe, taniec, gimnastyka czy intensywny fitness z dużą ilością tarcia i skłonów,
- zbyt ciężka, źle dobrana biżuteria o słabej jakości materiału.
Jak rozpoznać problemy i jak reagować? – objawy i pierwsza pomoc
Niepokojące objawy po piercingu dzielą się na lokalne i ogólnoustrojowe. Lokalne to narastające zaczerwienienie, ból, obrzęk, nietypowa wydzielina, nasilające się ocieplenie skóry wokół kolczyka. Objawy ogólnoustrojowe to gorączka, dreszcze, osłabienie czy powiększone węzły chłonne. Gdy łączą się ze sobą, trzeba zareagować szybko.
| Objaw | Możliwa przyczyna | Natychmiastowa reakcja |
| Gęsta zielona lub żółta wydzielina z nieprzyjemnym zapachem | Podejrzenie infekcji bakteryjnej w kanale przekłucia | Przemywanie solą 2–3 razy dziennie, unikanie innych kosmetyków, szybki kontakt z piercerem i lekarzem |
| Zaczerwienienie rozprzestrzeniające się poza okolicę przekłucia | Szerzący się stan zapalny, możliwa cellulitis | Pilny kontakt medyczny, nie usuwać biżuterii bez polecenia lekarza |
| Gorączka, dreszcze, złe samopoczucie | Infekcja ogólnoustrojowa wymagająca leczenia | Natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza lub na izbę przyjęć |
| Silny ból i obrzęk z trudnością poruszania przekłutą częścią ciała | Zaawansowany stan zapalny, ucisk biżuterii, możliwy ropień | Wczesna konsultacja medyczna i piercerska, możliwa modyfikacja biżuterii |
Jeśli coś Cię niepokoi, zastosuj prostą pierwszą pomoc domową. Ogranicz inne kosmetyki w okolicy przekłucia, zwiększ częstotliwość przemywania solą fizjologiczną lub izotoniczną wodą morską do 2–3 razy dziennie, nie wyjmuj samodzielnie biżuterii, chyba że lekarz wyraźnie to zaleci. Rób zdjęcia co dzień lub co dwa dni, by pokazać progres piercerowi lub lekarzowi i łatwiej zauważyć, czy stan się pogarsza, czy poprawia.
Przy objawach ogólnych, takich jak gorączka, dreszcze czy powiększone węzły chłonne, nie odkładaj wizyty u lekarza – może to świadczyć o infekcji, która wymaga leczenia ogólnego, a nie tylko przemywania miejsca przekłucia.
Jakie są objawy infekcji i jakie podjąć pierwsze kroki?
Typowe objawy infekcji przy piercingu to nasilający się ból, intensywne zaczerwienienie, wyraźne ocieplenie skóry, obrzęk, ropa o żółtym lub zielonkawym kolorze, nieprzyjemny zapach, a także szybkie pogorszenie wyglądu miejsca przekłucia w ciągu kilku–kilkunastu godzin. Do tego często dochodzi złe samopoczucie, stan podgorączkowy lub gorączka.
Gdy zauważysz takie sygnały, od razu wprowadź intensywniejsze przemywanie sterylną solą fizjologiczną, nie stosuj samodzielnie maści antybiotykowych ani silnych środków odkażających bez porady lekarza. Skontaktuj się z piercerem, który oceni sytuację, oraz z lekarzem, który może zdecydować o antybiotykoterapii. Antybiotyk ogólny najczęściej pojawia się w grze przy objawach systemowych, ropnej wydzielinie i narastającym obrzęku.
Do izby przyjęć lub na pilną konsultację medyczną wybierz się natychmiast, gdy pojawią się:
- silny, pulsujący ból, wysoka gorączka, dreszcze lub szybko szerzące się zaczerwienienie wokół przekłucia.
Co robić przy przerostach, blowoutach i bliznach?
Przy piercingu możesz spotkać się z pojęciami przerost, keloid, blowout czy migracja. Przerost (hypertrophic scar) to wypukła, miękka blizna wokół kanału przekłucia. Keloid to twarda, rozrastająca się poza granice rany blizna o bardziej złożonym charakterze. Blowout dotyczy głównie rozciągania płatków ucha i tuneli – tkanka bliznowata „wypycha się” na zewnątrz, tworząc nieładny rant. Migracja i rejection oznaczają powolne „wychodzenie” biżuterii na powierzchnię skóry i jej odrzucanie przez organizm.
Jeśli zauważysz takie zmiany, działaj spokojnie i z głową. Najpierw zmniejsz napięcie tkanek – czasem pomaga dłuższa lub krótsza biżuteria, którą dobiera piercer po ocenie anatomicznej. Po pełnym wygojeniu kanału możesz włączyć silikonowe żele lub plastry na dojrzałe blizny, a przy wyraźnych keloidach warto zgłosić się do dermatologa, który zaproponuje np. iniekcje sterydowe lub inne profesjonalne metody leczenia.
Żeby zmniejszyć ryzyko przerostów i blowoutów, stosuj kilka zasad:
- unikaj ciągłego drażnienia, szarpania i spania na przekłuciu,
- używaj biżuterii odpowiedniej długości i z materiałów wysokiej jakości, takich jak tytan G23,
- obserwuj tkanki i reaguj wcześnie, gdy pojawi się zgrubienie, a nie dopiero po wielu tygodniach.
Jak pielęgnować specjalne typy piercingu – tunele, microdermal i przekłucia jamy ustnej
Każdy typ modyfikacji ciała ma własne specyficzne ryzyko, dlatego tunel w uchu, microdermal czy przekłucia jamy ustnej wymagają nieco innego podejścia niż prosty kolczyk w płatku ucha. Inaczej zachowują się tkanki płatka przy długotrwałym rozciąganiu, inaczej skóra nad implantem dermalnym, a jeszcze inaczej błona śluzowa w ustach, która goi się szybko, ale łatwo reaguje na chemiczne drażnienie.
Tunel w uchu powstaje przez powolny stretching, a nie gwałtowne rozpychanie. Bezpieczne tempo to zwykle zwiększanie rozmiaru o 1 mm co około 4 tygodnie. Zamiast taperów i spiralek jako stałej biżuterii lepiej stosować metodę taśmy PTFE owiniętej wokół kolczyka lub tunelu. Co kilka dni dokładasz cienką warstwę, pozwalając tkankom spokojnie się adaptować. Jeśli pojawi się blowout, cofnij rozmiar, zrób przerwę, konsultuj się z piercerem i dołącz masaże z olejem jojoba czy witaminą E.
Microdermal (dermal anchor) to implant zakotwiczony pod skórą, którego wierzchnia część wystaje jak mały dysk. Jest narażony na zahaczenia ubraniem, ręcznikiem czy paskiem. Myj okolicę dwa razy dziennie, delikatnie przemywając dysk sterylną solą i okresowo oczyszczając przestrzeń pod ozdobą. Obserwuj linię skóry wokół microdermala – jeśli dysk zaczyna wystawać coraz bardziej lub widzisz, że skóra się „odsuwa”, może to oznaczać migrację. Nie próbuj usuwać implantu samodzielnie, tylko umów wizytę u piercera.
Przekłucia jamy ustnej (język, warga, frenulum) wymagają przede wszystkim wzorowej higieny. Po każdym posiłku, paleniu czy słodkim napoju płucz usta płynem antyseptycznym bez alkoholu, takim jak Eludril Care lub Listerine Zero, albo sterylną solą fizjologiczną. Unikaj agresywnych, mocno alkoholowych płukanek, nie gryź i nie obracaj biżuterii zębami, uważaj na zęby i dziąsła. Przy oznakach ścierania szkliwa lub recesji dziąseł skonsultuj się ze stomatologiem.
Przy każdym z tych typów piercingu ważne jest monitorowanie specyficznych oznak:
- w tunelach – zgrubień, blowoutów, pęknięć płatka i nadmiernej suchości tkanek,
- w microdermalach – oznak migracji, odsłaniania podstawy i przewlekłego zaczerwienienia,
- w przekłuciach jamy ustnej – ugryzień, skaleczeń, uszkodzeń zębów i dziąseł oraz przewlekłego bólu.
Jak przyspieszyć gojenie i czego unikać? – dieta, suplementy i codzienne nawyki
Na tempo gojenia wpływa nie tylko to, czym przemywasz piercing, ale też jak żyjesz na co dzień. Dobry, regularny sen, ograniczenie stresu, odpowiednie nawodnienie oraz solidna higiena i unikanie mechanicznego drażnienia mają ogromne znaczenie. Świeże przekłucie goi się lepiej, gdy cały organizm działa sprawnie i nie musi walczyć z ciągłym przemęczeniem.
Dieta wspierająca gojenie powinna być bogata w białko, warzywa, owoce z witaminą C oraz produkty dostarczające cynku. Naturalne źródła tych składników znajdziesz w zwykłym jedzeniu, dlatego nie musisz od razu sięgać po garść suplementów. Jeśli rozważasz dodatkową suplementację, zrób to po rozmowie z lekarzem, zwłaszcza gdy przyjmujesz inne leki lub masz choroby przewlekłe.
Niektóre nawyki bardzo mocno spowalniają gojenie. Należy do nich palenie papierosów, nadmierne spożycie alkoholu, agresywne ćwiczenia powodujące intensywne pocenie i tarcie w okolicy przekłucia, a także długie kąpiele w basenie, jacuzzi czy brudniejszych akwenach jak jeziora i morze. Basen, sauna i gorące termy lepiej odpuścić w pierwszych miesiącach gojenia, bo woda i wysoka temperatura sprzyjają namnażaniu bakterii i rozmiękczają tkanki.
Na co dzień możesz wprowadzić kilka drobnych działań, które realnie ułatwią gojenie:
- po zakończeniu fazy aktywnego gojenia delikatnie masuj okolice przekłucia (np. przy tunelach w uchu) z użyciem oleju jojoba,
- utrzymuj świeżą, czystą pościel i częściej pierz ręczniki,
- regularnie odwiedzaj zaufanego piercera na kontrole, skrócenie biżuterii i ocenę ewentualnych zgrubień.
Dodatkowe wytyczne redakcyjne
Przy pielęgnacji piercingu liczą się konkrety, dlatego stosuj proste zasady: myj ręce, czyść przekłucie sterylną solą fizjologiczną, nie obracaj biżuterii, nie eksperymentuj z domowymi „cudownymi” środkami. Gdy w grę wchodzą leki, maści antybiotykowe, silne antyseptyki czy decyzja o usunięciu biżuterii, zamiast szukać gotowych recept w internecie, skonsultuj się z lekarzem lub doświadczonym piercerem, który zna Twoje przekłucie.
Warto też opierać się na wiedzy środowiska zawodowego, a nie przypadkowych opinii. Rekomendacje Professional Piercers Poland, doświadczenia specjalistów dzielących się praktyką na wydarzeniach typu Piercing Camp Polska oraz instrukcje sprawdzonych piercerów pracujących na materiałach takich jak tytan G23, bioplast, certyfikowane preparaty UniPiercing Solution czy NeilMed dają Ci większą pewność, że stosowane metody pielęgnacji są bezpieczne i dostosowane do aktualnych standardów branży.
Co warto zapamietać?:
- Traktuj świeży piercing jak ranę: 2–3 razy dziennie myj ręce, przemywaj miejsce sterylną solą fizjologiczną 0,9% / izotoniczną wodą morską, delikatnie osuszaj jednorazowym ręcznikiem, nie obracaj biżuterii i nie usuwaj jej samodzielnie.
- Stosuj wyłącznie biżuterię z implant-grade tytanu (ASTM F136, G23), niobu lub innych certyfikowanych, biokompatybilnych stopów; unikaj tanich, nieprzebadanych materiałów oraz agresywnych środków (alkohol, woda utleniona, Octenisept, maści wazelinowe bez zaleceń).
- Orientacyjne czasy gojenia: płatek ucha 6–8 tyg., chrząstka ucha 3–12 mies., skrzydełko nosa 2–4 mies., przegroda 6–8 mies., język 4–6 tyg., wargi 6–8 tyg., pępek i sutki 6–12 mies., przekłucia powierzchowne/industrial/dermal 3–12 mies. – każde drażnienie, ciasne ubrania, sport kontaktowy i palenie wydłużają proces.
- Objawy infekcji (narastający ból, silne zaczerwienienie, ocieplenie, żółto–zielona ropa, nieprzyjemny zapach, gorączka, dreszcze) wymagają zwiększenia przemywań solą, niewyjmowania biżuterii oraz pilnego kontaktu z piercerem i lekarzem; szybko szerzące się zaczerwienienie lub wysoka gorączka to wskazanie do natychmiastowej pomocy medycznej.
- Specjalne typy: tunele rozciągaj max. o 1 mm co ok. 4 tygodnie (preferuj metodę taśmy PTFE, reaguj na blowout cofnięciem rozmiaru); microdermal chroń przed zahaczeniem i obserwuj oznaki migracji; przy przekłuciach jamy ustnej po każdym posiłku płucz usta bezalkoholowym płynem, nie gryź biżuterii i kontroluj stan zębów oraz dziąseł.
