Czego nie robić po przekłuciu septum? Ważne wskazówki

Myślisz o septum albo właśnie wyszłaś ze studia piercingu i boisz się coś zrobić nie tak. Z tego artykułu dowiesz się, czego absolutnie nie robić po przekłuciu septum i jak dbać o nowy kolczyk, żeby goił się spokojnie. Dzięki prostym zasadom unikniesz infekcji, bólu i niepotrzebnych powikłań.

Czym jest septum?

Septum to piercing przegrody nosowej, wykonywany w jej najcieńszej części, nazywanej przez piercerów sweet spot. Przekłucie przechodzi przez miękką tkankę tuż pod chrząstką, a nie przez samą twardą chrząstkę, dlatego dobrze wykonane septum jest wyraźnie mniej bolesne i łatwiejsze w gojeniu. Wielu osobom wydaje się, że septum zawsze „przebija chrząstkę”, co jest mitem – profesjonalny piercer właśnie stara się tej chrząstki uniknąć.

Przegroda nosowa ma ważne zadanie fizjologiczne – pomaga kierować przepływem powietrza, nawilża je i filtruje zanieczyszczenia, dlatego prawidłowe umiejscowienie kolczyka ma duże znaczenie dla komfortu oddychania. Do septum, jak do każdego innego piercingu nosa, istnieją też przeciwwskazania medyczne, między innymi zaburzenia krzepliwości krwi, niektóre choroby skóry, przebyte poważne operacje nosa, aktywne infekcje czy niekontrolowana cukrzyca.

Jak przebiega zabieg septum?

Zabieg zaczyna się od krótkiej konsultacji, podczas której piercer zbiera wywiad zdrowotny. Powinien zapytać o przyjmowane leki, np. preparaty rozrzedzające krew typu Aspiryna, choroby przewlekłe, alergię na metale oraz wcześniejsze problemy z gojeniem ran. W tym momencie ustalacie też rodzaj biżuterii, np. podkówka, kolczyk w kształcie banana albo prosty retainer do dyskretnego noszenia.

Następnie piercer dokładnie dezynfekuje okolice nosa i odnajduje Twój sweet spot, czyli cienką, miękką tkankę tuż pod chrząstką przegrody. Miejsce przekłucia jest zaznaczane, przegroda może zostać delikatnie uchwycona specjalną klamrą albo zabieg wykonywany jest techniką freehand, bez narzędzi zaciskających. Profesjonalny specjalista używa wyłącznie sterylnej, jednorazowej igły, często z wenflonem, nigdy pistoletu do uszu.

Sam moment przekłucia trwa dosłownie sekundę i często jest opisywany jako mocne „łaskotanie” w środku nosa, po którym automatycznie napływają łzy do oczu. Potem piercer wprowadza wybrany kolczyk, najczęściej z materiału takiego jak Titan G23 lub bioplast, co zajmuje jeszcze kilka minut. Bezpośrednio po zabiegu możesz odczuwać ból, pulsowanie, pojawia się niewielkie krwawienie i obrzęk, co przy piercingu nosa jest normalną reakcją tkanek.

Na koniec otrzymujesz jasne zalecenia pozabiegowe dotyczące czyszczenia, mycia twarzy, aktywności fizycznej i tego, czego nie robić po przekłuciu septum. Wstępne gojenie przegrody trwa przeciętnie około 6–8 tygodni, natomiast pełne wygojenie kanału przekłucia zajmuje zwykle od 4 do 6 miesięcy, przy czym czas ten bywa bardzo indywidualny i zależy m.in. od odporności, pielęgnacji oraz użytej biżuterii.

Ekspert: Przed przekłuciem zapytaj piercera o stosowane materiały jednorazowe i sterylne narzędzia oraz poproś o pokazanie zapakowanych igieł i kolczyka – to prosty sposób, by ocenić poziom higieny w studiu piercingu.

Czego nie robić bezpośrednio po przekłuciu septum?

Tuż po zabiegu septum musisz szczególnie uważać na kilka rzeczy, które mogą zrujnować proces gojenia. Nie dotykaj kolczyka brudnymi rękami, nie obracaj go „z przyzwyczajenia” i nie sprawdzaj co chwilę, jak wygląda. Unikaj także prób samodzielnej zmiany biżuterii, stosowania przypadkowych płynów dezynfekujących, wody utlenionej czy spirytusu w okolicy przekłucia, ponieważ silnie podrażniają śluzówkę i spowalniają regenerację.

Przez pierwsze dni po przekłuciu niewskazane jest zanurzanie twarzy w wannie, basenie, jeziorze czy jacuzzi, a także intensywny wysiłek fizyczny powodujący bardzo obfite pocenie się. Wilgotne, ciepłe środowisko to idealne warunki dla bakterii, a świeże septum to otwarta droga do organizmu. Ograniczenie tych aktywności zmniejsza ryzyko zakażenia, nadmiernego obrzęku, a nawet powstania blizn i deformacji przegrody.

Co się stanie jeśli będę dotykać kolczyka brudnymi rękami?

Dotykanie świeżego septum nieumytymi dłońmi to najprostsza droga do infekcji, bo na skórze zawsze znajduje się mieszanka bakterii, grzybów i zanieczyszczeń. Po przeniesieniu ich na przekłucie powstaje silniejszy stan zapalny, nasilają się ból i obrzęk, częściej pojawia się ropny wysięk. Gojenie wydłuża się wtedy nawet o wiele tygodni, a ryzyko brzydkiego zbliznowacenia lub konieczności usunięcia kolczyka wyraźnie rośnie.

Do typowych objawów rozwijającej się infekcji po takim zachowaniu należą:

• narastające zaczerwienienie i wyraźne ocieplenie skóry oraz przegrody nosa,
• gęsty, żółtozielony wysięk o nieprzyjemnym zapachu pojawiający się po kilku dniach od przekłucia,
• ból pulsujący, nasilający się przy dotyku i pochylaniu głowy,
• tworzenie się twardych guzków lub pęcherzyków przy kanale przekłucia.

Co się stanie jeśli zdejmę lub wymienię biżuterię przed wygojeniem?

Ściągnięcie kolczyka z przegrody zbyt wcześnie to jeden z najgorszych pomysłów przy septum. Świeży kanał przekłucia bez podparcia w postaci biżuterii może zacząć się szybko zasklepiać, czasem w ciągu kilkudziesięciu godzin, a nawet kilku dni, co skutkuje częściowym lub całkowitym zamknięciem otworu. W miejscu nieprawidłowego gojenia tworzy się twarda, zgrubiała blizna, która później utrudnia ewentualne ponowne przekłucie i może zniekształcać przegrodę nosa.

Samoistne lub wymuszone „wciskanie” nowego kolczyka w nie do końca wygojony kanał grozi mechanicznym uszkodzeniem tkanek, rozrywaniem śluzówki, a w skrajnych przypadkach tzw. zakleszczeniem biżuterii w środku. Taki stan sprzyja zakażeniu, migracji przekłucia, a nawet przemieszczeniu kolczyka w stronę chrząstki, co jest trudne do naprawienia i nierzadko kończy się zabiegiem u lekarza laryngologa.

Na pierwszą ocenę gojenia i ewentualną zmianę biżuterii przy septum zwykle czeka się co najmniej 6–8 tygodni, a optymalnie kilka miesięcy, przy czym o bezpiecznym terminie zawsze powinien zdecydować doświadczony piercer.

Co się stanie jeśli pójdę na basen, do sauny lub jacuzzi?

Świeże septum wyjątkowo źle znosi kontakt z wodą z basenu, jacuzzi czy naturalnych zbiorników. Takie miejsca są pełne bakterii i pierwotniaków, a nawet przy dobrej dezynfekcji chlorem nie da się ich całkowicie usunąć. Chlor i wysoka temperatura dodatkowo podrażniają błonę śluzową nosa, powodują jej przesuszenie, pękanie i dłuższe gojenie. Z tego powodu lepiej unikać basenu, sauny, jacuzzi i kąpieli w jeziorze minimum 2–4 tygodnie, a najbezpieczniej aż do wstępnego wygojenia, czyli około 6–8 tygodni lub zgodnie z indywidualną rekomendacją piercera.

Jeżeli dojdzie do przypadkowego zamoczenia przekłucia w takim miejscu, jak najszybciej przemyj septum solą fizjologiczną i dokładnie obserwuj okolicę przekłucia pod kątem objawów podrażnienia lub infekcji.

Jak dbać o septum podczas gojenia?

Podczas gojenia septum liczy się spokojna, powtarzalna rutyna, a nie agresywne „odkażanie”. Twoim zadaniem jest delikatne oczyszczanie przekłucia, unikanie szarpania i uderzania kolczyka oraz dbanie o czyste ręce przy każdym kontakcie z przegrodą nosa. Warto też regularnie oglądać miejsce przekłucia w lustrze, żeby szybko wychwycić nietypowe zmiany.

Jak czyścić septum i jakie preparaty stosować?

Najbezpieczniejsza pielęgnacja świeżego septum opiera się na roztworach soli. Najlepiej sprawdza się sterylna sól fizjologiczna lub gotowy spray z wodą morską, stosowany 1–2 razy dziennie. Zanim dotkniesz nosa, dokładnie umyj ręce wodą z mydłem, osusz je jednorazowym ręcznikiem, a następnie przemyj okolice przekłucia wacikiem lub patyczkiem kosmetycznym nasączonym solą. Delikatnie usuń zaschniętą limfę z powierzchni kolczyka i wejścia do kanału przekłucia, bez szarpania i obracania biżuterii na siłę.

Po umyciu przegrodę osusz czystym, jednorazowym ręcznikiem papierowym, przykładając go lekko do skóry. Zwykłe materiałowe ręczniki mogą być siedliskiem bakterii, dlatego lepiej ich w tym okresie unikać. Nie stosuj samodzielnie preparatów na bazie wody utlenionej, spirytusu ani silnie antybakteryjnych maści bez konsultacji ze specjalistą, bo wysuszają, drażnią i mogą powodować mikropęknięcia śluzówki. Antybiotyki miejscowe używane bez wskazań często zaburzają naturalną florę bakteryjną skóry i utrudniają gojenie zamiast je przyspieszać.

Do pielęgnacji świeżego septum zalecane są lub powinny być wykluczone następujące preparaty:

• dozwolone: sterylna sól fizjologiczna, izotoniczna woda morska w sprayu, łagodne płyny myjące bez alkoholu,
• niewskazane: woda utleniona, spirytus i płyny alkoholowe, maści z antybiotykiem bez zaleceń lekarza.

Jak unikać podrażnień i zahaczeń o ubrania?

Świeży piercing nosa jest wrażliwy na każde szarpnięcie, dlatego w pierwszych tygodniach noś raczej luźniejsze kołnierze, szaliki i golfy, które nie wchodzą wysoko na twarz. Zwróć uwagę na to, jak zakładasz i zdejmujesz okulary, maseczkę czy kaptur, bo bardzo łatwo wtedy zaczepić o podkówkę lub kolczyk typu banana. Jeśli masz długie włosy, dobrze jest je częściej związywać z dala od nosa, zwłaszcza podczas snu, treningu czy jazdy komunikacją miejską. Już na etapie przekłucia poproś piercera, aby dobrał taką długość i średnicę biżuterii, która zostawi miejsce na obrzęk, ale nie będzie niepotrzebnie odstawać i zahaczać o ubrania.

Do najprostszych sposobów ograniczających przypadkowe szarpanie świeżego kolczyka należą:

• wybór miękkich, nieopinających ubrań wokół szyi i twarzy,
• uważne zakładanie i zdejmowanie okularów, maseczek oraz słuchawek nausznych,
• związywanie włosów w kucyk lub kok przy aktywnościach, podczas których łatwo o zahaczenie.

Jak radzić sobie z katarem i makijażem podczas gojenia?

Katar przy świeżym septum bywa uciążliwy, bo naturalnie częściej dotykasz nosa i częściej go wycierasz. Silne, gwałtowne wydmuchiwanie może podrażniać przekłucie, dlatego staraj się czyścić nos delikatniej, przy użyciu miękkich chusteczek. Pomocne są też izotoniczne spraye z solą do nosa, które rozrzedzają wydzielinę, dzięki czemu nie musisz mocno dmuchać ani „dłubać” przy przegrodzie. Im mniej manipulacji w okolicy kolczyka, tym spokojniejsze i szybsze gojenie.

Jeśli chodzi o makijaż, lepiej przez pierwsze tygodnie nie nakładać podkładu, korektora ani rozświetlaczy w bezpośrednim sąsiedztwie otworu po septum. Gdy nie możesz całkowicie zrezygnować z makijażu, wybieraj lżejsze formuły i aplikuj je tak, aby linia nakładania szła „od nosa na zewnątrz”, a nie w stronę przekłucia. Przy demakijażu również pracuj w kierunku na boki twarzy, używając delikatnych płynów micelarnych, tak aby kosmetyki nie wchodziły w kanał przekłucia i nie zatykały go.

W okresie gojenia warto wprowadzić kilka prostych zasad przy katarze i makijażu:

• przy katarze: częściej stosuj spray z solą do nosa i wycieraj nos lekko, bez tarcia przegrody,
• przy demakijażu: zmywaj kosmetyki od środka twarzy na zewnątrz, omijając miejsce przekłucia.

Ekspert: Przy długotrwałym katarze zamiast ciągłego dłubania w nosie korzystaj z izotonicznego sprayu do nosa i miękkich chusteczek, bo mniej manipulacji przy septum to mniejsze ryzyko podrażnień i przesunięcia kolczyka.

Kiedy zwrócić się do piercera lub lekarza?

Nie każde zaczerwienienie oznacza tragedię, ale są sytuacje, kiedy konieczna jest szybka reakcja. Do piercera zgłoś się, gdy ból zamiast słabnąć narasta, obrzęk robi się coraz większy, pojawia się gęsty, zielonkawy lub brzydko pachnący wysięk albo masz problem z poruszaniem biżuterią. Natomiast pilnej konsultacji lekarskiej, a czasem nawet pomocy na SOR, wymagają objawy ogólne jak gorączka, dreszcze, czerwone smugi biegnące od nosa, nasilająca się duszność czy mocne, nieustępujące krwawienie po septum.

• gorączka i dreszcze pojawiające się w ciągu kilku dni od przekłucia,
• czerwone smugi lub rozlewające się zaczerwienienie skóry wokół nosa i na twarzy,
• silne, pulsujące bóle głowy połączone z narastającym obrzękiem przegrody,
• trudności w oddychaniu przez nos lub ustami, uczucie ucisku w okolicy nosa,
• krwawienie z przekłucia, którego nie udaje się zatamować uciskiem po kilku minutach.

Jak wybrać biżuterię do septum?

Bezpieczne gojenie zaczyna się od dobrego wyboru biżuterii już w dniu przekłucia. Na świeże septum najlepiej sprawdza się implant-grade tytan, np. Titan G23, wysokiej jakości niob lub złoto 14k i 18k bez dodatkowych powłok. Piercer może też zaproponować kolczyk z bioplastu, który jest elastyczny i dobrze tolerowany przez wiele osób. Unikaj natomiast niklu i biżuterii z tanich, powlekanych stopów oraz kolczyków z akrylu, który w kontakcie ze skórą i śluzówką może działać drażniąco i alergizująco.

Standardowe grubości pręta w septum to zwykle 14G (1,6 mm) lub 16G (1,2 mm), a ostateczny wybór zależy od anatomii przegrody oraz stylu, jaki chcesz uzyskać. Na początek najczęściej stosuje się podkówki albo kolczyki w kształcie banana, bo pozwalają na lekką regulację ułożenia i zostawiają miejsce na obrzęk. Po całkowitym wygojeniu możesz sięgnąć po ozdobne clickery z motywami roślinnymi, etnicznymi lub minimalistyczne kółeczka, a także dyskretne retainery, ale zmiana biżuterii przed pełnym wygojeniem zawsze powinna odbywać się w porozumieniu z piercerem.

W przypadku biżuterii do septum najlepiej kierować się kilkoma prostymi zaleceniami:

• na świeże przekłucie wybieraj Titan G23, niob lub pełne złoto 14k/18k bez powłok,
• unikaj niklu, akrylu i tanich metali powlekanych, szczególnie w fazie gojenia,
• decyzję o pierwszej zmianie kolczyka podejmuj wspólnie z piercerem dopiero po wygojeniu.

Co warto zapamietać?:

• Septum to przekłucie cienkiej, miękkiej części przegrody nosa (sweet spot), a nie chrząstki; wstępne gojenie trwa ok. 6–8 tygodni, pełne 4–6 miesięcy i wymaga profesjonalnego, sterylnego wykonania igłą (nigdy pistoletem).
• Bezpośrednio po zabiegu nie wolno dotykać kolczyka brudnymi rękami, obracać go, samodzielnie zmieniać biżuterii ani stosować spirytusu, wody utlenionej czy silnych środków odkażających – grozi to infekcją, wydłużeniem gojenia i bliznowaceniem.
• Przez minimum 2–4 tygodnie (najlepiej do 6–8 tygodni) należy unikać basenu, sauny, jacuzzi i kąpieli w jeziorze oraz intensywnego pocenia; w razie zamoczenia przekłucia trzeba jak najszybciej przemyć je solą fizjologiczną.
• Codzienna pielęgnacja opiera się na 1–2 przemyciach sterylną solą fizjologiczną lub wodą morską, osuszaniu jednorazowym ręcznikiem papierowym, unikaniu szarpania (ubrania, okulary, maseczki, włosy) oraz delikatnym postępowaniu przy katarze i makijażu.
• Na świeże septum zalecany jest implant-grade tytan (Titan G23), niob lub pełne złoto 14k/18k; należy unikać niklu, akrylu i tanich stopów, a pierwszą zmianę biżuterii wykonywać u piercera po wygojeniu; w razie gorączki, ropnego wysięku, silnego bólu, obrzęku czy problemów z oddychaniem konieczna jest pilna konsultacja specjalistyczna.